Phân tích đánh giá đặc sắc nghệ thuật bài thơ Áo trắng

Đề bài: Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) Phân tích đánh giá đặc sắc nghệ thuật bài thơ Áo trắng

                                                                 ÁO TRẮNG

Áo trắng đơn sơ, mộng trắng trong, 

Hôm xưa em đến, mắt như lòng.  

Nở bừng ánh sáng. Em đi đến, 

Gót ngọc dồn hương, bước toả hồng. 

Em đẹp bàn tay ngón ngón thon; 

Em duyên đôi má nắng hoe tròn. 

Em lùa gió biếc vào trong tóc  

Thổi lại phòng anh cả núi non. 

Em nói, anh nghe tiếng lẫn lời; 

Hồn em anh thở ở trong hơi. 

Nắng thơ dệt sáng trên tà áo,  

Lá nhỏ mừng vui phất cửa ngoài.  

Đôi lứa thần tiên suốt một ngày. 

Em ban hạnh phúc chứa đầy tay.  

Dịu dàng áo trắng trong như suối 

Toả phất đôi hồn cánh mộng bay. 

(Huy Cận, Thi nhân Việt Nam (Hoài Thanh – Hoài Chân), NXB Văn học, Hà Nội, 1988, tr. 137 – 138)

Chú thích: 

Huy Cận (1919-2005) là nhà thơ nổi tiếng trong phong trào thơ mới. “Áo trắng” là một trong những bài thơ hay nhất viết về tình yêu của Huy Cận nói riêng và của phong trào thơ Mới nói chung, in trong tập Lửa thiêng, 1940. Bài thơ là tâm trạng ngỡ ngàng trước vẻ đẹp tinh khôi, trong sáng của người yêu, là niềm hạnh phúc, vui sướng ngất ngây của cậu học trò khi được sống trong tình yêu thơ mộng.

Dàn ý chi tiết

* Mở bài: Giới thiệu vấn đề cần nghị luận.

Trong phong trào Thơ Mới, tình yêu tuổi trẻ hiện lên với những rung động tinh khôi, trong trẻo và đầy mộng tưởng. Huy Cận – một trong những gương mặt tiêu biểu của thời kì ấy – không chỉ nổi tiếng với nỗi buồn vũ trụ trong Lửa thiêng mà còn để lại những bài thơ tình giàu vẻ đẹp lãng mạn. “Áo trắng” là một thi phẩm như thế. Bài thơ ghi lại khoảnh khắc ngỡ ngàng của một chàng trai trước vẻ đẹp tinh khôi của người thiếu nữ. Vẻ đẹp ấy không chỉ được khắc họa bằng cảm xúc say mê mà còn được thể hiện qua nhiều đặc sắc nghệ thuật: hình ảnh thơ giàu chất mộng, ngôn ngữ tinh tế, những biện pháp tu từ sáng tạo và những yếu tố tượng trưng giàu sức gợi. Chính những yếu tố ấy đã làm nên vẻ đẹp lung linh, trong trẻo cho thế giới thơ Huy Cận.

* Thân bài  

– Bài thơ thể hiện những nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật như hình ảnh, ngôn từ, biện pháp nghệ thuật, yếu tố tượng trưng.

+ Hình ảnh thơ đẹp, mang màu sắc lãng mạn (Gót ngọc dồn hương, bước toả hồng, đôi má nắng hoe tròn, Nắng thơ dệt sáng trên tà áo,…).

+ Ngôn ngữ gợi hình, gợi cảm (mộng trắng trong, ngón ngón thon, Đôi lứa thần tiên, Dịu dàng áo trắng,..). 

+ Các biện pháp nghệ thuật như so sánh, nhân hoá: Nắng thơ dệt sáng trên tà áo, Lá nhỏ mừng vui, áo trắng trong như suối), thay đổi trật tự từ và chuyển hoá chức năng của từ: Dịu dàng áo trắng trong như suối/ Em đẹp bàn tay ngón ngón thon/ Em duyên đôi má nắng hoe tròn làm cho hình ảnh “em” hiện lên đẹp, lung linh và hấp dẫn hơn.

+ Các yếu tố tượng trưng, siêu thực thể hiện qua hình ảnh có ý nghĩa biểu tượng (áo trắng), những hình ảnh phản ánh hiện thực của giấc mơ, của tâm hồn không dễ tri nhận bằng các giác quan thông thường (mộng trắng trong, Hôm xưa em đến, mắt như lòng; Gót ngọc dồn hương, bước toả hồng; Hồn em anh thở ở trong hơi; Toả phất đôi hồn cánh mộng bay) và thủ pháp chuyển đổi cảm giác (Em lùa gió biếc vào trong tóc / Thổi lại phòng anh cả núi non/ Em ban hạnh phúc chứa đầy tay). Những yếu tố này đã tạo nên một thế giới nghệ thuật vừa thực vừa hư, vừa hiện hữu trước mắt vừa như đang mơ. Theo đó, hình tượng thơ (em) hiện ra thật gần gũi nhưng cũng lại huyền ảo, xa xôi.

– Các yếu tố hình thức nghệ thuật trong bài thơ góp phần:

+ Giúp tác giả diễn tả được những cung bậc tình cảm, cảm xúc vừa hiện thực, vừa lãng mạn, vừa có thể vừa không thể tri nhận rõ ràng,..

+ Gây ấn tượng và đem lại những cảm nhận mới mẻ cho người đọc, góp phần tạo nên tính hấp dẫn của thi phẩm.

+ Góp phần đổi mới, hiện đại hoá thơ ca.

* Kết bài: Khái quát lại vấn đề