Viết bài văn nghị luận so sánh hai đoạn thơ Và anh tồn tại của Lưu Quang Vũ và Nói cùng anh của Xuân Quỳnh

Đề bài:

Viết bài văn nghị luận so sánh hai đoạn thơ Và anh tồn tại của Lưu Quang Vũ và Nói cùng anh của Xuân Quỳnh

(1) … Chỉ một người ở lại với anh thôi

Lúc anh vắng người ấy thường thức đợi

Khi anh khổ chỉ riêng người ấy tới

Anh yên lòng bên lửa ấm yêu thương

Người ấy chỉ vui khi anh hết lo buồn

Anh lạc bước, em đưa anh trở lại

Khi cằn cỗi thấy tháng ngày mệt mỏi

Em là sớm mai là tuổi trẻ của anh

Khi những điều giả dối vây quanh

Bàn tay ấy chở che và gìn giữ

Biết ơn em, em từ miền gió cát

Về với anh, bông cúc nhỏ hoa vàng

Anh thành người có ích cũng nhờ em

Anh biết sống vững vàng không sợ hãi

…

Người đổi thay, năm tháng cũng qua đi

Giữa thế giới mong mạnh và biến đổi

“Anh yêu em và anh tồn tại”.

…

(Lưu Quang Vũ, … Và anh tồn tại, in trong Lưu Quang Vũ – Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi, NXB Hội Nhà văn, Hà Nội, 2013, tr. 199 – 200)

(2) Nhưng lúc này anh ở bên em

Niềm vui sướng trong ta là có thật

Như chiếc áo trên tường như trang sách

Như chùm hoa nở cánh trước hiên nhà

Em hiểu rằng mỗi lúc đi xa

Tình anh đối với em là xứ sở

Là bóng rợp trên con đường nắng lửa

Trái cây thơm trên miền đất khô cằn

Đây tình yêu, em muốn nói cùng anh:

Nguồn gốc của muôn ngàn khát vọng

Lòng tốt để duy trì sự sống

Cho con người thực sự Người hơn

(Xuân Quỳnh, Nói cùng anh, in trong Xuân Quỳnh – Không bao giờ là cuối, NXB Hội Nhà văn, Hà Nội, 2013, tr. 77 – 78)

Dàn ý chi tiết

* Mở bài: Dẫn dắt, nêu khái quát điểm tương đồng và khác biệt của hai đoạn thơ đó.

Trong thơ ca hiện đại Việt Nam, tình yêu đôi lứa không chỉ là tiếng nói của cảm xúc riêng tư mà còn là nơi các thi sĩ gửi gắm những suy ngẫm sâu xa về sự sống, về giá trị con người. Lưu Quang Vũ và Xuân Quỳnh – hai tâm hồn thơ lớn, từng gắn bó với nhau bằng cả đời sống và nghệ thuật – đã để lại những vần thơ tình vừa tha thiết vừa giàu chiều sâu triết lí. Qua hai đoạn thơ …Và anh tồn tại và Nói cùng anh, tình yêu hiện lên không chỉ như điểm tựa của hạnh phúc cá nhân mà còn như nguồn mạch nuôi dưỡng nhân cách, làm nên ý nghĩa tồn tại của con người. So sánh hai đoạn thơ là dịp để cảm nhận rõ hơn sự gặp gỡ và khác biệt trong cách hai nhà thơ nhìn nhận tình yêu – một đề tài quen thuộc nhưng chưa bao giờ cũ.

* Thân bài:

– Giới thiệu chung về nhà thơ Lưu Quang Vũ và bài thơ … Và anh tồn tại, nhà thơ Xuân Quỳnh và bài thơ Nói cùng anh.

– So sánh hai đoạn thơ

+ Điểm giống nhau:

. Về nội dung (đề tài – cùng viết về tình yêu đôi lứa, cảm hứng chủ đạo – cùng ca ngợi tình yêu và sự đồng cảm, sẻ chia; tư tưởng – cùng khẳng định sự cần thiết và ý nghĩa của tình yêu đôi lứa đối với mỗi người).

. Về nghệ thuật (sử dụng thể thơ tự do; kết hợp giữa biểu cảm với tự sự; nhân vật trữ tình xuất hiện trực tiếp; sử dụng các hình ảnh liệt kê, so sánh và ẩn dụ; ngôn ngữ hàm súc; giọng điệu vừa tâm tình vừa triết lí;..).

+ Điểm khác nhau: Hai đoạn thơ chủ yếu khác nhau về nội dung cụ thể sau:

. Đoạn thơ của Lưu Quang Vũ thể hiện sự nhận thức của nhân vật trữ tình “anh” về “em” và ca ngợi, trân trọng tình yêu của “em” đối với “anh”. Nhờ tình yêu của “em” mà anh trở thành “người có ích”, “sống vững vàng không sợ hãi” và hơn hết là “anh tồn tại”.

. Đoạn thơ của Xuân Quỳnh thể hiện nhận thức của nhân vật trữ tình “em” về “anh” và tình yêu của hai người. Tình yêu mang đến cho “em” những niềm vui sướng hạnh phúc giản dị nhưng là “có thật”; tình yêu làm nảy sinh trong em nói riêng và mọi người nói chung những khát vọng (mong ước cao đẹp) ở con người, là lòng tốt để con người duy trì sự sống và sống nhân văn hơn, đẹp hơn.

– Đánh giá

+ Hai đoạn thơ có nhiều điểm tương đồng về đề tài, cảm hứng chủ đạo, tư tưởng và hình thức thể hiện.

+ Đây là hai đoạn thơ hay viết về đề tài tình yêu đôi lứa của hai nhà thơ lớn trong nền văn học Việt Nam hiện đại; kết tinh những giá trị nghệ thuật và tư tưởng khi viết về đề tài này.

* Kết bài: Nêu ấn tượng sâu đậm về hai đoạn thơ hoặc khẳng định hai đoạn thơ có sức hấp dẫn mãnh liệt đối với người đọc, nhất là những người trẻ tuổi và trẻ lòng.

Dù được viết từ hai điểm nhìn khác nhau, …Và anh tồn tại của Lưu Quang Vũ và Nói cùng anh của Xuân Quỳnh vẫn gặp nhau ở một niềm tin chung: tình yêu chân thành có khả năng nâng đỡ con người trước những khắc nghiệt của đời sống. Nếu Lưu Quang Vũ khẳng định tình yêu như điều kiện để con người “tồn tại” một cách vững vàng, không sợ hãi, thì Xuân Quỳnh lại nhìn tình yêu như “nguồn gốc của muôn ngàn khát vọng”, là lòng tốt giúp con người sống nhân văn hơn. Hai đoạn thơ, mỗi đoạn một sắc thái, đã cùng làm giàu thêm cho thi ca Việt Nam một quan niệm đẹp về tình yêu: yêu không chỉ để hạnh phúc, mà để sống có ý nghĩa, để “con người thực sự Người hơn”. Chính chiều sâu ấy đã khiến những vần thơ này vẫn còn sức lay động bền bỉ trong lòng người đọc hôm nay.