Phân tích truyện ngắn Chú căng guru hạnh phúc của Võ Thu Hương

Đề bài: Phân tích truyện ngắn Chú căng guru hạnh phúc của Võ Thu Hương

CHÚ CĂNG-GU-RU HẠNH PHÚC

“Bạn có lúc nào tự hỏi, vì sao mình lại có một cái tên kèm theo bên cạnh tên đi học không? Đó là một cách nối dài yêu thương của ba mẹ bạn đấy.

Ổ, bạn đang rất ngạc nhiên, phải không? Nhưng tớ chắc chắn tới 99% là đúng thế. Có những cái tên cực kì dễ hiểu, như tên tớ: Hà Trang, vì bố tớ quê Hà Nội, mẹ quê Nha Trang. Để kỷ niệm nơi mình lớn lên bố mẹ tớ đặt tên tớ là Hà Trang, đủ thấy bố mẹ yêu tớ thế nào rồi nhé. Nhưng chưa đủ, mẹ tớ nói chim én là loài chim bé nhỏ nhưng đem lại nắng ấm, hạnh phúc cho mọi người, vì nó là loài chim báo mùa xuân và bởi thế, tên thân mật của tớ là Én.”

Khi cái Trang Én nói với mọi người về cái tên của nó, cả đám bạn mắt hình chữ A, miệng hình chữ o, hết thảy đều mở to hết cỡ và gật đầu lia lịa. Điều lạ lùng này chúng chưa từng nghe thấy. Và cả đám hẹn nhau sẽ gặp lại vào chiều mai, chúng sẽ nói cho nhau nghe bí mật đằng sau cái tên của mình.

Thằng Tùng Căng vì lý do gì đó mà nó quên mất việc hệ trọng này. Tên Tùng thì nó hiểu là cây tùng, có lần mẹ nói với nó. Nó đã bốc lên nói với bạn bè mình rằng vì bố mẹ mong muốn nó mạnh mẽ như một cây tùng.

– Vậy còn Căng? Là quả bóng bị thổi căng và nổ cái “bùmmm” à?

Thằng Tùng đã cố làm ngơ nhưng thằng Lý Hớn nhất định không tha. Nó truy hỏi điều mà thằng Tùng không biết. Cả đám cười ha hả. Thằng Tùng mặt đỏ bừng bừng; quê đến mức sau buổi học về; nhất định đòi bố mẹ bỏ ngay cái tên Căng quái quỷ vô nghĩa ấy.

– Tên Căng không hề vô nghĩa đâu; con trai.

Giọng bố rất ấm vẫn không thể khiến thằng Tùng nguôi giận vì chiều nay bị “quê” trước đám bạn. Bố vào phòng; lấy cuốn album cũ thật cũ; lần mở cho nó xem.

– Con biết con Căng-gu-ru chứ?

– Dạ; con biết. – Thằng Tùng đáp; có một chút băn khoăn không hề nhẹ.

– Đây là hình bố chụp khi con mới ra đời. Lúc ấy mẹ còn trong phòng cấp cứu vì vết thương không thể cầm máu. Còn con, bé hơn tất cả các em bé sinh trong ngày đấy. Con chỉ được l kg tám; trong khi các em bé bình thường phải trên dưới ba kg.

– Nhưng chuyện ấy liên quan gì tới con Căng-gu-ru?

– Rất liên quan. Để giúp con sống khỏe mạnh trong môi trường bình thường; bác sĩ đã bảo bố mẹ, ông bà phải ẵm con trước ngực bằng một cái túi thật êm; cho tới khi con có đủ sức khỏe. Vậy là da con cọ vào da bố mềm mịn; ấm áp; khiến bố rất hạnh phúc.

Lim dim mắt như hồi tưởng bằng vẻ mặt sung sướng; bố chỉ vào bức hình thằng Tùng bé xíu xiu như con mèo; nằm lọt thỏm trong cái khăn lông thật mềm được bà ngoại mang trước ngực. Bà ngoại cúi xuống nhìn nó thiu thiu ngủ; môi nở một nụ cười tươi; âu yếm. Thằng Tùng bất chợt nhớ ra hồi bé; nó quen hơi bà tới mức đi đâu xa bà một ngày là khóc ầm lên vì nhớ bà. Nhưng rồi lớn lên; bận bịu học hành; bạn bè… có khi bẵng đi cả tuần nó không qua thăm bà. Bà gọi điện nói chuyện có khi nó chỉ trả lời qua quýt. Tối đó; thằng Tùng đã gói ghém quần áo; sách vở; xin phép bố mẹ qua ngủ với bà ngoại; khiến cả nhà rất ngạc nhiên.

Chiều hôm sau; thằng Lý Hớn dám cá chắc cú với cả đám; rằng thằng Tùng Căng đã rất chán cái tên Căng. Nhưng thằng Tùng lại cười rất tươi. Nó kể về ý nghĩa cái tên độc đáo của mình. Đó là điều bất ngờ mà tụi bạn nó không đứa nào nghĩ ra.

– Cậu là chú Căng-gu-ru hạnh phúc nhất thế giới. Vì những chú Căng-gu-ru bình thường chỉ lớn lên trong một cái túi; còn cậu có nhiều cái túi. Túi của bố; của bà; của mẹ, của ông. – Cái Trang Én mau nước mắt, vừa nói vừa quệt vội nước mắt.

Lý Hớn mím mím môi cũng gật đầu: “Công nhận. Tên Căng hay thiệt.”

Tên của bạn cũng có thể là cái tên hay nhất đấy. Nếu bạn hiểu được ý nghĩa của nó; tớ tin rằng chẳng bao giờ bạn muốn bỏ nó.

(In trong 65 truyện ngắn hay dành cho thiếu nhi, NXB Kim Đồng, 2022)

Dàn ý chi tiết

Mở bài:

• Giới thiệu truyện ngắn “Chú căng guru hạnh phúc” của Võ Thu Hương.
• Khẳng định giá trị nội dung và nghệ thuật: Truyện không chỉ hấp dẫn bởi cốt truyện nhẹ nhàng, giàu cảm xúc mà còn gửi gắm thông điệp sâu sắc về tình yêu thương gia đình và sự trân trọng những điều thân thuộc.

Thân bài:

Chủ đề của truyện:

• Truyện gửi gắm một chủ đề sâu sắc về tình yêu thương gia đình và sự trân trọng những điều giản dị trong cuộc sống.
• Thông điệp xuyên suốt tác phẩm: Mỗi cái tên không chỉ là một danh xưng mà còn là sự gửi gắm yêu thương, kỳ vọng và những kỷ niệm thiêng liêng của gia đình.

Phân tích các khía cạnh của chủ đề:

Chủ đề thể hiện qua tình huống truyện:

• Tình huống truyện: Tùng bị bạn bè trêu chọc về cái tên “Căng” và cảm thấy xấu hổ, giận dỗi, muốn bố mẹ đổi tên.
• Ý nghĩa tình huống:
  • Phản ánh tâm lý trẻ em: dễ bị ảnh hưởng bởi lời nói của bạn bè, chưa thực sự hiểu ý nghĩa của những điều mình có.
  • Đặt ra vấn đề về giá trị của cái tên và mối quan hệ giữa tên gọi – tình yêu gia đình.

Chủ đề thể hiện qua nhân vật:

• Ban đầu, Tùng xấu hổ, mặc cảm về cái tên của mình.
• Khi được bố giải thích về nguồn gốc tên “Căng” – gắn liền với tình yêu thương của gia đình, Tùng thay đổi nhận thức, từ xấu hổ sang tự hào và trân trọng.
• Hành động sang ngủ với bà ngoại ngay tối hôm đó thể hiện sự trưởng thành trong suy nghĩ, biết ơn và yêu thương những người thân yêu.

Chủ đề thể hiện qua chi tiết tiêu biểu:

• Hình ảnh bức ảnh Tùng bé xíu được bà ngoại ẵm trong chiếc khăn mềm:
  • Biểu tượng của sự chở che, nâng niu, tình yêu vô điều kiện từ gia đình.
  • Là khoảnh khắc quan trọng giúp Tùng nhận ra ý nghĩa cái tên của mình.
• Chi tiết này giúp nhấn mạnh thông điệp: Tình yêu gia đình là nền tảng giúp con người trưởng thành và hạnh phúc.

Ý nghĩa của chủ đề (thông điệp của tác phẩm):

• Tên gọi không chỉ là một danh xưng mà còn mang theo tình yêu thương, ký ức, sự gửi gắm của gia đình.
• Mỗi người cần biết trân trọng những điều giản dị nhưng đầy ý nghĩa trong cuộc sống, đặc biệt là tình cảm gia đình – nơi luôn dành cho ta tình yêu vô điều kiện.

Đặc sắc nghệ thuật và hiệu quả thẩm mỹ:

Đặc sắc nghệ thuật:

• Xây dựng tình huống truyện:
  • Đặt nhân vật vào một tình huống quen thuộc nhưng có sức gợi lớn, giúp nhân vật có cơ hội thay đổi nhận thức.
• Nghệ thuật xây dựng nhân vật:
  • Không miêu tả dài dòng mà khắc họa qua cảm xúc, suy nghĩ và hành động chân thực.
  • Từ một cậu bé mặc cảm, giận dỗi đến một cậu bé biết yêu thương và trân trọng gia đình.
• Lựa chọn ngôi kể và tác dụng:
  • Ngôi thứ ba giúp người đọc có cái nhìn bao quát nhưng vẫn đồng cảm sâu sắc với nhân vật Tùng.
• Đặc sắc trong việc sử dụng ngôn ngữ:
  • Ngôn ngữ kể chuyện giản dị, trong sáng nhưng giàu sức gợi.
  • Những hình ảnh như “chiếc khăn mềm”, “vòng tay bà ngoại” mang ý nghĩa biểu tượng, tạo cảm xúc sâu lắng.

Hiệu quả thẩm mỹ:

• Hiệu quả đối với việc thể hiện chủ đề:
  • Làm nổi bật giá trị của tình cảm gia đình, giúp người đọc thấm thía hơn về sự yêu thương và gắn kết.
• Hiệu quả đối với người đọc:
  • Khiến người đọc nhận thức rõ hơn về giá trị của những điều thân thuộc trong cuộc sống.
  • Mang lại giá trị giáo dục, giúp con người biết ơn, trân trọng gia đình.
  • Tạo dư âm cảm xúc, khiến người đọc rung động trước sự ấm áp của tình yêu thương gia đình.

III. Kết bài:

• Khẳng định lại ý nghĩa của tác phẩm: Không chỉ là câu chuyện về một cậu bé nhận ra giá trị của cái tên mình mang, mà còn là bài học sâu sắc về tình yêu thương và lòng biết ơn.
• Thông điệp và liên hệ: Mỗi người cần biết yêu thương, trân trọng những gì mình đang có, bởi gia đình chính là điểm tựa vững chắc nhất trong cuộc đời.

Bài văn mẫu tham khảo

Truyện ngắn “Chú căng guru hạnh phúc” của tác giả Võ Thu Hương là một tác phẩm đầy xúc động, khơi gợi trong lòng người đọc những suy tư sâu sắc về tình yêu thương gia đình. Với cốt truyện nhẹ nhàng nhưng ý nghĩa, truyện đã truyền tải thông điệp rằng phía sau mỗi cái tên không chỉ là một danh xưng đơn thuần mà còn là sự gửi gắm yêu thương, niềm hy vọng và những kỷ niệm thiêng liêng của gia đình. Câu chuyện về cậu bé Tùng và hành trình nhận ra giá trị thực sự của tên gọi mình mang theo suốt đời đã để lại dấu ấn sâu sắc, chạm đến trái tim người đọc.

Truyện “Chú căng guru hạnh phúc” gửi gắm một chủ đề sâu sắc về tình yêu thương gia đình và sự trân trọng những điều giản dị nhưng quý giá trong cuộc sống. Đây là thông điệp xuyên suốt tác phẩm, được thể hiện qua tình huống truyện, hình tượng nhân vật và những chi tiết giàu sức gợi. Trước hết, chủ đề này bộc lộ rõ qua tình huống truyện khi Tùng bị bạn bè trêu chọc về cái tên “Căng” mà chính cậu cũng không hiểu rõ ý nghĩa. Điều đó khiến Tùng cảm thấy xấu hổ, giận dỗi và mong muốn bố mẹ đổi cho mình một cái tên khác. Chính tình huống đơn giản nhưng đầy tính gợi mở này đã đặt ra một vấn đề không chỉ dành riêng cho nhân vật Tùng mà còn khiến người đọc suy ngẫm: Liệu rằng mỗi cái tên có thực sự quan trọng hay không? Phải chăng, đằng sau mỗi cái tên là cả một câu chuyện, một tình cảm mà ta đôi khi vô tình lãng quên?

Bên cạnh tình huống truyện, chủ đề về tình yêu thương gia đình còn được thể hiện rõ nét qua nhân vật Tùng. Ban đầu, cậu bé có phần hời hợt, không quan tâm đến ý nghĩa tên mình và dễ bị ảnh hưởng bởi lời trêu chọc của bạn bè. Thế nhưng, sau khi được bố kể về lý do đặt tên “Căng” – gắn liền với hình ảnh cậu bé sinh non yếu ớt từng được ấp ủ trong vòng tay của bà ngoại, Tùng đã có một sự thay đổi lớn trong nhận thức. Hành động quyết định gói ghém quần áo để sang ngủ với bà ngoại ngay sau đó không chỉ thể hiện sự thức tỉnh mà còn là biểu hiện rõ ràng nhất của sự trân trọng và yêu thương. Cậu bé đã không còn xem cái tên là một điều vô nghĩa, không còn thấy nó đáng xấu hổ nữa, mà thay vào đó, cậu hiểu rằng cái tên chính là biểu tượng cho tình cảm gia đình thiêng liêng, là dấu ấn của sự yêu thương và chở che.

Một chi tiết đặc sắc trong truyện góp phần làm nổi bật chủ đề này chính là hình ảnh bức ảnh Tùng bé xíu xiu được bà ngoại ẵm trong chiếc khăn mềm. Đây không chỉ là một chi tiết mang tính hồi tưởng mà còn là một hình ảnh giàu tính biểu tượng. Hình ảnh bà ngoại ôm chặt Tùng trong chiếc khăn ấy như một sự bao bọc, nâng niu, thể hiện tình yêu thương vô bờ bến mà gia đình dành cho cậu. Đó là chi tiết đánh dấu bước ngoặt trong suy nghĩ của Tùng, giúp cậu nhận ra giá trị của sự quan tâm, chở che từ những người thân yêu.

Để làm nổi bật chủ đề của truyện, tác giả Võ Thu Hương đã sử dụng nhiều đặc sắc nghệ thuật đầy tinh tế. Trước hết, nghệ thuật xây dựng tình huống truyện rất độc đáo. Đặt nhân vật vào tình huống bị bạn bè trêu chọc về tên gọi, tác giả đã khéo léo tạo ra một bước đệm để nhân vật dần thay đổi nhận thức, từ đó khám phá ra giá trị của tình thân. Bên cạnh đó, nghệ thuật khắc họa nhân vật cũng là một điểm sáng. Nhân vật Tùng không được miêu tả một cách dài dòng mà được tái hiện qua những cảm xúc chân thực, sự biến chuyển trong suy nghĩ và hành động. Cách tác giả để nhân vật thay đổi từ giận dỗi đến thấu hiểu, từ xấu hổ đến tự hào khiến câu chuyện trở nên tự nhiên, gần gũi và giàu tính giáo dục.

Ngoài ra, việc lựa chọn ngôi kể thứ ba với điểm nhìn chủ yếu đặt vào nhân vật Tùng giúp người đọc có cái nhìn bao quát nhưng vẫn đủ để cảm nhận sâu sắc diễn biến tâm lý của nhân vật. Ngôn ngữ trong truyện cũng là một điểm đặc biệt, với lối viết nhẹ nhàng, trong sáng nhưng không kém phần sâu lắng. Những hình ảnh như “chiếc khăn mềm”, “vòng tay bà ngoại” không chỉ đơn thuần là những chi tiết tả thực mà còn mang giá trị biểu tượng, giúp truyện thêm phần xúc động và lắng đọng.

Những đặc sắc nghệ thuật trên đã mang lại hiệu quả thẩm mỹ rõ rệt. Trước hết, chúng giúp thể hiện trọn vẹn chủ đề về tình yêu thương gia đình, nhấn mạnh rằng mỗi cái tên không chỉ là một cách gọi mà còn mang theo những câu chuyện, những kỷ niệm quý giá mà ta không nên lãng quên. Đồng thời, truyện cũng giúp người đọc nhận thức rõ hơn về giá trị của tình thân, của những điều tưởng chừng nhỏ bé nhưng lại mang ý nghĩa sâu xa. Đọc truyện, ta không chỉ đồng cảm với nhân vật Tùng mà còn có cơ hội nhìn lại chính mình, tự hỏi rằng liệu ta đã thực sự trân trọng những gì mà gia đình đã dành cho mình hay chưa? Tác phẩm không chỉ mang giá trị nhận thức, giáo dục mà còn để lại giá trị thẩm mỹ sâu sắc, khiến mỗi người đọc đều rung động trước tình yêu thương giản dị nhưng vô cùng thiêng liêng.

Khép lại trang sách, “Chú căng guru hạnh phúc” đã để lại trong lòng người đọc một dư âm đẹp đẽ về tình yêu thương gia đình. Tác phẩm không chỉ kể về câu chuyện một cậu bé nhận ra ý nghĩa tên mình mà còn là một bài học ý nghĩa về sự thấu hiểu và biết ơn. Đọc truyện, ta hiểu rằng hạnh phúc đôi khi không nằm ở những điều lớn lao, mà chính là những điều nhỏ bé nhưng chứa đựng tình yêu thương chân thành. Từ câu chuyện này, mỗi người sẽ thêm trân trọng những điều giản dị nhưng quý giá trong cuộc sống, biết yêu thương và nâng niu những gì mình đang có, bởi gia đình chính là nơi ta được yêu thương vô điều kiện, là điểm tựa vững chắc trong suốt cuộc đời.