So sánh đánh giá hai đoạn thơ Đường ra mặt trận và Chúng ta đi đường dài

Đề bài: Anh/Chị hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) So sánh đánh giá hai đoạn thơ Đường ra mặt trận và Chúng ta đi đường dài

Đoạn 1:

Những buổi vui sao, cả nước lên đường,

Xao xuyến bờ tre, từng hồi trống giục.

 

Xóm dưới làng trên, con trai con gái

Xôi nắm cơm đùm, ríu rít theo nhau

Súng nhỏ súng to, chiến trường chật chội

Tiếng cười hăm hở, đầy sông đầy cầu.

 

Bộ đội dân quân, trùng trùng điệp điệp

Chào nhau không kịp nhớ mặt

Dô hò nón vẫy theo,

Hàng ngũ ta đi dài như tiếng hát […]

(Trích Đường ra mặt trận, Chính Hữu, theo https://www.thivien.net)

Đoạn 2:

Khi lên xe chúng ta chưa quen nhau

Lúc xuống xe ta đã thành bè bạn

Ta tựa lưng vào bốn năm tấn đạn

Chúng ta đi đường dài

 

Mấy trăm xe và mấy trăm người

Nhằm mặt trận tiến vào như cơn lốc

Những trái tim xếp theo hàng dọc

Suốt đường dài hồi hộp biết bao nhiêu

 

Không đếm được suối, không đếm được đèo

Trăm cây số cũng chỉ là chặng ngắn

Nơi ta ngủ cánh rừng chưa định sẵn

Nơi ta ăn, trăm tảng đá vô tình […]

(Trích Chúng ta đi đường dài, Phạm Tiến Duật, theo https://www.thivien.net)

Chú thích:

– Chính Hữu (1926 – 2007), tên khai sinh là Trần Đình Đắc, quê ở huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh. Ông làm thơ từ năm 1947, hầu như chỉ viết về người lính và chiến tranh. Thơ ông không nhiều nhưng có những bài đặc sắc, cảm xúc dồn nén, ngôn ngữ và hình ảnh chọn lọc, hàm súc. Tác phẩm Đường ra mặt trận sáng tác năm 1965, thuộc tập Đầu súng trăng treo (1972), đã được nhạc sĩ Huy Du phổ nhạc.

– Phạm Tiến Duật (1941 – 2007), quê ở huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ. Ông là một trong những gương mặt tiêu biểu của thơ ca thời chống Mĩ cứu nước. Thơ Phạm Tiến Duật tập trung thể hiện hình ảnh thế hệ trẻ trong cuộc kháng chiến chống Mĩ qua các hình tượng người lính và cô thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn. Bài Chúng ta đi đường dài in trong tập Ở hai đầu núi (1981).

Dàn ý chi tiết

* Mở bài: Giới thiệu được hai bài thơ, hai đoạn trích và nêu cơ sở lựa chọn để so sánh, đánh giá.

Trong thơ ca kháng chiến chống Mĩ, hình ảnh người lính và khí thế ra trận của dân tộc trở thành nguồn cảm hứng lớn lao cho nhiều nhà thơ. Chính Hữu và Phạm Tiến Duật – hai gương mặt tiêu biểu của thơ ca thời chiến – đã ghi lại những khoảnh khắc hào hùng ấy bằng những giọng điệu riêng. Đoạn thơ trong bài “Đường ra mặt trận” của Chính Hữu và đoạn thơ “Chúng ta đi đường dài” của Phạm Tiến Duật đều khắc họa hình ảnh những đoàn quân tiến ra chiến trường với niềm tin và khí thế mạnh mẽ. Tuy cùng chung cảm hứng ca ngợi người lính trong cuộc kháng chiến, mỗi đoạn thơ vẫn mang những nét riêng về cảm xúc và bút pháp nghệ thuật, góp phần làm phong phú thêm bức tranh thơ ca thời đại.

* Thân bài:

– Thông tin chung về 2 bài thơ, 2 đoạn thơ

– Những điểm tương đồng giữa 2 đoạn thơ:

+ Về nội dung tư tưởng:

. Lực lượng đông đảo và vẻ đẹp sức mạnh, tinh thần, khí thế ra trận vì Tổ quốc của những chiến sĩ trong hoàn cảnh đất nước có chiến tranh.

. Niềm tự hào, đầy tin tưởng của hai nhà thơ…

+ Về hình thức nghệ thuật:

. Thể thơ: tự do

. Ngôn ngữ: giản dị, dễ hiểu mà giàu sức gợi tả, biểu cảm. Hai đoạn trích có trường từ vựng về chiến tranh: súng nhỏ, súng to, chiến trường, bộ đội, dân quân, hàng ngũ, đạn, mặt trận, tiến vào…

. Hình ảnh, giọng điệu mang khuynh hướng sử thi và cảm hứng lãng mạn (Hình ảnh tập thể lớn mạnh, hùng tráng; giọng điệu khỏe khoắn, tràn đầy hào khí, lạc quan…)…

– Những điểm khác biệt giữa 2 đoạn thơ:

+ Về nội dung tư tưởng:

. Đoạn trích Đường ra mặt trận (Chính Hữu): Tác giả xây dựng hình tượng rộng lớn hơn là cả nước lên đường ríu rít, cười hăm hở, vui như trẩy hội mùa xuân…

. Đoạn trích Chúng ta đi đường dài (Phạm Tiến Duật): Hình ảnh người chiến sĩ với những đoàn xe cơ giới, tình đồng đội và khó khăn, nguy hiểm, thử thách trên con đường hành quân…

+ Về hình thức nghệ thuật: Những hình ảnh riêng tạo nên không gian, khung cảnh khác nhau…

– Lí giải nguyên nhân sự tương đồng và khác biệt:

+ Sự tương đồng: do hai tác giả có cùng cách tiếp cận hiện thực, hai tác phẩm, đoạn trích cùng đối tượng được miêu tả…  

+ Sự khác biệt: do bản chất, yêu cầu sáng tạo của văn chương nghệ thuật; chủ ý riêng của mỗi nhà thơ…

– Đánh giá chung về 2 đoạn thơ

+ Hai đoạn thơ đã góp phần làm phong phú cho đề tài về người lính trong thơ ca kháng chiến

+ Mỗi đoạn thơ mang đậm dấu ấn cá tính sáng tạo của người cầm bút

* Kết bài: Khẳng định ý nghĩa của việc so sánh, đánh giá; nêu cảm nhận và ấn tượng của bản thân về các đoạn trích.

* Lưu ý: Thí sinh có thể bày tỏ suy nghĩ, quan điểm riêng nhưng phải phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật.

* Kết bài: Khái quát lại vấn đề