Phân tích cảm xúc của tác giả về quê hương được thể hiện trong đoạn thơ Có người sực tỉnh cơn mơ Nguyễn Thiên Ngân

Đề bài: Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) Phân tích cảm xúc của tác giả về quê hương được thể hiện trong đoạn thơ Có người sực tỉnh cơn mơ Nguyễn Thiên Ngân

Mỗi mùa xong Tết, con rời núi
Mang cả mùa xuân xuống thị thành
Con là đứa trẻ lo bến cuối
Thế nào nước mắt cũng vòng quanh.

Tạ ơn cuộc sống, con còn đó
Một mảnh quê hương để trở về
Để mai trong lúc bơ vơ nhất
Điện thoại đầu kia có người nghe.

Ngày mai xa núi, câu mẹ nhắc
Đổi hết khôn ngoan, giữ lấy lòng
Đời coi vậy chứ bao dung lắm
Tâm thành, ai nỡ để về không.

Ngày mai xa núi, ba không nói.
Ba chỉ im thinh. Nói cả rồi.
Bây giờ con lớn, thôi con bước
Có té đau thì gọi “ba ơi!”

Con đi chắc cũng qua dăm bể
Cũng mấy trăm sông, vạn núi rồi
Trước ba mẹ vẫn như đứa trẻ
Đi mà bịn rịn mãi vành nôi.

(Trích Có người sực tỉnh cơn mơ, Nguyễn Thiên Ngân, NXB Văn hóa – Văn nghệ, 2018, tr.95)

Dàn ý chi tiết

1, Mở bài: giới thiệu được vấn đề

Có những miền quê không chỉ nằm trên bản đồ, mà nằm sâu trong ký ức và nỗi nhớ của mỗi con người. Rời quê để trưởng thành là hành trình quen thuộc của nhiều người trẻ, nhưng càng đi xa, sợi dây gắn bó với cội nguồn càng trở nên bền chặt. Nhà văn từng viết: “Quê hương nếu ai không nhớ / Sẽ không lớn nổi thành người”, bởi quê hương chính là nơi nâng đỡ tâm hồn và gìn giữ những giá trị trong trẻo nhất. Trong đoạn thơ Có người sực tỉnh cơn mơ, Nguyễn Thiên Ngân đã thể hiện những cảm xúc tha thiết về quê hương qua nỗi bịn rịn khi rời núi, niềm biết ơn nơi chốn trở về và tình thân sâu nặng gắn với cha mẹ, từ đó khắc họa quê hương như điểm tựa bền vững của đời người.

2, Thân bài: 

– Nỗi lòng bịn rịn và sự lưu luyến khi rời xa quê hương: “Mỗi mùa xong Tết” – thời điểm của sự đoàn viên kết thúc, bắt đầu cho những chuyến đi xa. Dù đã lớn, nhưng khi rời núi xuống thị thành, nhân vật vẫn thấy mình như “đứa trẻ lo bến cuối”. Hình ảnh “nước mắt vòng quanh” thể hiện sự yếu lòng, xúc động chân thực của một người con nặng lòng với mảnh đất quê cha đất tổ.

– Quê hương là bến đỗ, là niềm an ủi khi đối mặt với giông bão cuộc đời:

+ Tác giả ý thức được may mắn của mình khi có một nơi chốn để dung thân: “Tạ ơn cuộc sống” vì vẫn còn “một mảnh quê hương để trở về”.

+ Quê hương không còn là khái niệm trừu tượng mà cụ thể hóa qua sự hiện diện của người thân, giúp xua tan cảm giác “bơ vơ” giữa dòng đời.

– Quê hương gắn liền với những lời dạy bảo bao dung của cha mẹ:

+ Nhắc nhở về lối sống “giữ lấy lòng”, lấy sự chân thành (“tâm thành”) đối đãi với đời. Quê hương nuôi dưỡng nhân cách và sự lương thiện cho con.

+ Sự im lặng của cha (“ba chỉ im thinh”) chứa đựng sự tin tưởng và nén lại những lo âu. Câu nói “Có té đau thì gọi “ba ơi!”” là lời khẳng định quê hương và cha mẹ luôn là lá chắn cuối cùng cho con.

+ Khẳng định tình yêu quê hương bền chặt: Dù con đã đi “dăm bể”, “vạn núi” (trưởng thành, đi xa, trải đời), nhưng trước ba mẹ và quê hương, con vẫn chỉ là “đứa trẻ” bịn rịn bên “vành nôi”.

=> Quê hương trong thơ Nguyễn Thiên Ngân không phải là những gì cao siêu, mà là sự bao dung, là nơi gìn giữ phần trẻ thơ, phần “người” nhất trong mỗi cá nhân.

– Đặc sắc nghệ thuật

+ Ngôn ngữ giản dị, gần gũi như lời tâm tình, thủ thỉ.

+ Sử dụng các hình ảnh đối lập (núi – thị thành, khôn ngoan – giữ lòng) để làm nổi bật giá trị của nguồn cội.

+ Giọng thơ giàu cảm xúc, vừa có chút yếu lòng của người con, vừa có sự vững chãi của tình thân.

3, Kết bài: Tổng kết vấn đề