Phân tích nhân vật Tâm trong đoạn trích Cô hàng xén – Thạch Lam

Đề bài:

Em hãy viết một đoạn văn Phân tích nhân vật Tâm trong đoạn trích Cô hàng xén – Thạch Lam

[…]  Bữa cơm ngon lành quá. Tâm ngồi ăn dưới con mắt hiền từ và mến thương của mẹ. Các em cô quây quần cả chung quanh, hỏi chuyện chợ búa của chị. Tâm ngắm nghía các nét mặt xinh xẻo, những con mắt ngây thơ lóng lánh dưới mái tóc tơ của các em: cô thấy lòng đầm ấm và tự kiêu, lòng người chị chịu khó nhọc để kiếm tiền nuôi các em ăn học. Cô hỏi han sách vở của thằng Lân và thằng Ái, học lớp 3 ở trường làng. Ngày trước, thời còn sung túc, cô cũng đã cắp sách đi học, và về nhà lại được ông Tú dạy thêm chữ Nho. Nhưng đã lâu, cô rời bỏ quyển sách để bước chân vào cuộc đời rộng rãi hơn, khó khăn và chặt chẽ. Buôn bán bây giờ mỗi ngày một chật vật, bởi cô ít vốn. Tất cả gánh hàng của Tâm chỉ đáng giá hai chục bạc. Giá nàng có nhiều tiền để buôn vải bán các chợ như Liên.

– Thôi, các em đi ngủ đi, mai còn dậy sớm mà đi học chứ.

Lân cười, trả lời chị:

– Mai chủ nhật cơ mà, chị quên rồi à? Tối nay em thức khuya để nói chuyện với chị.

Nhưng một lát sau, trong căn nhà yên tĩnh, chỉ còn Tâm và bà Tú ngồi trên phản: cô kiểm điểm và xếp đặt lại các thứ hàng để mai đi phiên chợ Bằng chính. Những thứ hàng nho nhỏ, khác nhau và xinh xắn: cuộn chỉ, bao kim, hộp bút, cúc áo, giấy lơ, một trăm thứ lặt vặt qua lại trên ngón tay nhỏ bé của thiếu nữ, vừa quý báu lại vừa ít ỏi. Mỗi thứ đối với Tâm có một linh hồn riêng, và cô hàng lờ mờ đoán hiểu trong thâm tâm những khó nhọc và công của đã làm thành chúng. Tâm đã thêm vào vài thức hàng mới, bắt đầu bán được ở chợ: phấn xoa mặt, dầu bôi tóc, và son thoa môi. Cô ngắm nghía trên tay cái ống sáp con bằng đồng – hào rưỡi một cái – đựng một chất đỏ thơm làm thắm tươi môi các thiếu nữ ở trên tỉnh. Đôi khi trong buổi chợ Tâm đã được thấy một vài cô gái tỉnh về quê, da trắng, môi đỏ, lịch sự và sang trọng. Có lần, một đêm khuya, Tâm đã lấy sáp bôi lên môi mình và ngắm trộm bóng trong chiếc gương tròn nhỏ Cô Ba. Cô hơi thẹn thấy bóng mình trong đó, với đôi môi đỏ như sẫm máu…

– Độ này, hàng có bán được không, con?

– Thưa u, cũng khá ạ.

Chị Liên bán vải cũng chẳng đẹp bằng. Tâm biết mình xinh nhất chợ. Bọn con trai thường hay quanh quẩn chỗ cô ngồi và buông lời chòng ghẹo. Nhưng cô không để ý: Tâm thấy vững vàng ở giá trị lòng cao quý của mình. Nàng đã đảm đang nuôi cả một nhà, với lại, trừ phi là cô gái hư không kể, còn ai ở địa vị nàng cũng phải tảo tần buôn bán như thế. Làm việc, đối với Tâm, là cái lệ chung của người ta. Cô thấy chung quanh toàn những người đàn bà chịu khó làm ăn vất vả để nuôi chồng, nuôi con. Không bao giờ Tâm nghĩ cho mình, cho cuộc đời riêng của cô.

[…] Trong nhà đã ngủ yên tĩnh cả rồi. Trên án thư, bên cạnh ngọn đèn hoa kì, chồng sách và cái ống bút của Lân, Ái che khuất ánh sáng. Các em nàng! Những đứa em thông minh và ngoan ngoãn quá. Không biết nàng có tảo tần mãi được để kiếm tiền mua giấy bút cho chúng ăn học không? Tâm mơ màng nghĩ đến sự thành công của các em sau này: đỗ đạt rồi đi làm trên tỉnh giúp thầy mẹ. Nhà nàng lại được sung túc và mát mặt như xưa. Tất cả những nỗi lo lắng lui đi và tâm hồn giản dị của thiếu nữ được nghỉ ngơi yên tĩnh.

             (Trích truyện ngắn Cô hàng xén, in trong Tuyển tập Thạch Lam, NXB Văn học    2001, trang 229, 230,231,232)

Dàn ý chi tiết

Mở đoạn: Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm, nhân vật

Thân đoạn: Phân tích nhân vật Tâm trong đoạn trích.

– Hoàn cảnh gia đình: Gia đình Tâm xưa kia sung túc, cô được đi học nhưng nay sa sút nên cô phải nghỉ học, đi chợ bán hàng xén nuôi cả gia đình và các em ăn học.

– Vẻ đẹp ngoại hình: Tâm là cô gái xinh đẹp “Tâm biết mình xinh nhất chợ. Bọn con trai thường hay quanh quẩn chỗ cô ngồi và buông lời chòng ghẹo…”

– Phẩm chất của nhân vật:

+ Vì hoàn cảnh gia đình sa sút nên Tâm phải nghỉ học đi bán hàng xén. Cô chăm chỉ, tảo tần buôn bán để gánh vác lo toan cho gia đình no ấm, hạnh phúc…

+ Tâm là một người chị giàu tình yêu thương đối với các em, hiếu thảo với cha mẹ và cô sẵn sàng quên đi hạnh phúc cá nhân để cuộc sống của cả gia đình no ấm, vui vẻ, hạnh phúc. Cô hi vọng các em cô học hành thành công sẽ đem lại hạnh phúc, danh tiếng cho gia đình và cô.

=>Tâm hiện lên là một cô gái hiền lành, chăm chỉ, đảm đang, nhân hậu, giàu đức hi sinh và có trách nhiệm với gia đình. Vẻ đẹp phẩm chất của Tâm chính là vẻ đẹp của người phụ nữ trong xã hội xưa và nay. Qua  đoạn trích cũng như toàn tác phẩm, tác giả vừa thể hiện đồng cảm, thương yêu vừa trân trọng ngợi ca phẩm chất tốt đẹp của con người. Tấm lòng nhân đạo, nhân văn sâu sắc.

Kết đoạn:

+ Khái quát về nhân vật và nghệ thuật khắc họa nhân vật trong đoạn trích;  Khẳng định thành công của tác phẩm và tác giả Thạch Lam.

+ Nêu suy nghĩ của bản thân về nhân vật