Phân tích nghệ thuật đặc sắc của đoạn trích Tôi là BêTô 

Đề bài:

Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) Phân tích nghệ thuật đặc sắc của đoạn trích Tôi là BêTô

Chương 1

Tên tôi là Bêtô. 

Đó là cái tên chị Ni đặt cho tôi.  

Đúng ra, cái tên ban đầu là Bêbêtô.  

Bạn có biết Bêbêtô là gì không? Chắc bạn nghĩ đó là một loại củ cải? Trật lất rồi, bạn ơi. Đó là tên của một cầu thủ đội Brazil.  

Chị Ni đặt cho tôi cái tên đó chính xác là vào ngày 15 tháng 7 năm 1994, tức là đúng nửa tháng sau ngày đội tuyển Brazil đoạt chức vô địch giải bóng đá thế giới lần thứ 15.  

Đó cũng chính là ngày tôi đặt chân đến nhà tôi. Tất nhiên là nhà tôi hiện nay. Nhà tôi hiện nay tất nhiên là nhà tôi đang ở.  

Phải nói rõ như vậy, vì thông thường, khi nhắc đến hai chữ “nhà tôi” người ta đang nghĩ đến cái nhà người ta đã rời xa.  

Người ta nghĩ đến cái nhà cách đó một trăm mét và lo lắng nói: 

 – Mưa thế này, không biết nhà tôi có dột không.  

Người ta nghĩ đến cái nhà cách đó một ngàn mét và buồn bã nói:  

– Không biết giờ này ở nhà tôi mọi người đang làm gì.  

Người ta nghĩ đến cái nhà cách đó nửa vòng trái đất và lần này thì người ta sụt sùi:  

– Chẳng biết chừng nào tôi mới được về thăm lại nhà tôi.  

Ngày đầu tiên về thăm quê từ một nơi xa lăng lắc, chính bà nội của chị Ni vừa khóc vừa kể như vậy. Lúc đó tôi đang nằm gặm xương dưới gầm bàn chứ đâu.[…]

Chương 7

Một con cún không nghịch ngợm là một con cún bỏ đi. Bà cố chị Ni nói đúng. Nhưng một con cún nghịch ngợm quá mức có khi còn bỏ đi sớm hơn. Ở đây tôi muốn nói đến chuyến du hành vào một thế giới mà tôi tin là vô cùng lạnh lẽo và hoang vắng.

Tại sao tôi lại nói như thế?

Đó là vì những chiếc áo và những chiếc quần. Bạn đã nghe tôi khoe thành tích ở trên kia. Tôi đã phá hỏng rất nhiều thứ: giày dép, sách vở, những đôi vớ. Và cả những chiếc đồng hồ. À, sẽ không thừa nếu tôi bổ sung thêm vào bảng liệt kê đầy ấn tượng của mình thành tích mới nhất: Mới hôm qua đây thôi, tôi đã kịp biến chiếc điện thoại cầm tay của ba chị Ni thành một thứ rất thích hợp nằm trong thùng rác.
Nhưng còn những chiếc áo và những chiếc quần, chúng cũng đáng để tôi nhâm nhi lắm. Nhưng tôi vẫn chưa có cơ hội. Đó là thứ con người thích treo trên những mắc áo cao thật cao. Một ý thích thật là bệnh hoạn. Trong khi tôi thì quá thấp bé để có thể lôi chúng xuống.

Dĩ nhiên thỉnh thoảng tôi cũng cắn được những cái gấu quần lúc mọi người lượn lờ trước mặt tôi. Nhưng chẳng có gì đáng kể. Tôi chưa kịp nhay cho thỏa thích đã bị giật ra. Những lúc đó, tôi cảm thấy tổn thương ghê gớm.

Khi bạn không được làm điều bạn muốn làm, có lẽ bạn cũng cảm thấy tự do bị tước đoạt.

Chương 8

Như vậy, vấn đề không nằm ở những chiếc áo và những chiếc quần. Chúng chỉ là phương tiện để tôi thể hiện sự tự do và nghiền ngẫm về tự do khi tôi không nhay được chúng.

Nhưng tôi có cách của tôi. Không ai chịu ban cho tôi cơ hội thì tôi tự tạo ra.

Tôi đến gần những cái mắc áo đính chặt vào tường khi cả nhà đi vắng. Và dùng mõm ủi một chiếc ghế con vào sát tường.

Trên đó, tôi nhảy chồm chồm. Vẫn hoàn toàn tuyệt vọng. Khi tôi nhảy lên, mõm tôi và những chiếc lai quần không quá xa nhau. Chỉ cách một gang tay. Có khi chỉ nửa gang.

 Nhưng nửa gang tay phù du đó, tôi biết là khoảng cách vời vợi cho đến chừng nào tôi lớn thêm chút nữa.
Hôm đó, tôi đánh vật với độ cao mệt nhoài, chẳng được tích sự gì.

Cuối cùng, như có ai thắp nến dưới da tôi. Lòng tự ái của tôi được đốt cháy. Cú nhảy cuối cùng, tôi phóng bằng tất cả sức lực mà tôi vét được đến gam cuối cùng.

Tôi táp được chiếc quần. Nó và tôi cùng rơi xuống.

Tôi rơi nhanh hơn chiếc quần, hoàn toàn không kiểm soát được thăng bằng. Đầu tôi chúc xuống, không giống kiểu cún, và va thật mạnh vào mép chậu sành bên dưới.

Máu phụt ra, tôi đoán thế, vì vừa rên ư ử tôi vừa dõi mắt theo một vệt gì đó màu đỏ đang chảy ngoằn ngoèo trên nền nhà. Trước khi thiếp đi, dường như tôi đang đau đớn nghĩ: Lẽ nào để có được chút xíu tự do, tôi phải trả giá bằng máu?

Chương 9

Chị Ni về, lúc tôi vẫn chưa tỉnh dậy. Nhưng chắc là tôi rên lên trong giấc mơ.

 Trong giấc mơ, tôi thấy tôi được bế lên trong vòng tay dịu dàng. Rồi tôi thấy tôi được đặt trên một vật gì đó ấm áp và mượt mà, có vẻ là một tấm chăn. Sau đó, có mười cục bông gòn mềm mại bò trên đầu tôi, đó là những ngón tay dịu dàng của chị Ni.

– Cưng khờ quá, cún ngoan của chị.

Dường như chị Ni nói thế, hoặc là tôi tưởng tượng đã nghe thấy những lời như thế. Trong một thoáng, tôi thấy vết thương trên đầu dịu đi mặc dù chị Ni bắt đầu bôi một thứ thuốc gì đó khiến da thịt tôi bỏng rát như có ai áp vào một miếng sắt nung đỏ. Bạn cũng thế thôi, trong cơn đau đớn hoặc sầu muộn, những lời như thế sẽ làm bạn thấy ấm lòng xiết bao! Cảm giác đau đớn đột ngột lùi xa và sẽ không có gì là ngạc nhiên nếu cuối cùng nó biến mất.

Những ngày sau đó, tôi để ý thấy trên sàn nhà luôn có một chiếc áo và một chiếc quần. Dĩ nhiên là áo cũ và quần cũ, chị Ni đặt sẵn ở đó, có lẽ chị không muốn tôi đổ máu chỉ để chinh phục thứ tự do treo trên những mắc áo.

(Nguyễn Nhật Ánh, trích Tôi là BêTô, đăng trên http://docsach24.com)

Dàn ý chi tiết

Văn học thiếu nhi của Nguyễn Nhật Ánh luôn có một sức hấp dẫn riêng bởi cách kể chuyện giản dị mà giàu trí tưởng tượng. Trong Tôi là Bêtô, nhà văn lựa chọn một cách trần thuật đặc biệt: để chính chú chó Bêtô trở thành người kể chuyện. Từ góc nhìn hồn nhiên của một con vật, thế giới con người hiện ra vừa gần gũi, vừa lạ lẫm, mang theo những suy nghĩ ngộ nghĩnh mà sâu sắc. Nhờ lối kể độc đáo ấy, câu chuyện không chỉ gây thích thú cho người đọc mà còn gợi mở nhiều suy ngẫm về tự do, tình yêu thương và cách con người đối xử với những sinh linh bé nhỏ quanh mình.

– Câu chuyện được kể từ góc nhìn của nhân vật Bêtô – một chú chó. Đây là cách kể chuyện độc đáo.

– Cách kể chuyện từ góc nhìn của loài vật: Giúp người đọc thấy thế giới qua đôi mắt một con vật nhưng lại chứa đựng những suy tư rất “người” khiến câu chuyện trở nên hóm hỉnh, đáng yêu nhưng cũng đầy triết lý.

– Ngôn ngữ sinh động, gần gũi: Văn phong dí dỏm, sử dụng nhiều câu ngắn, câu cảm thán, đối thoại nội tâm.

– Hình ảnh mang tính biểu tượng: “Chiếc quần, chiếc áo” tượng trưng cho tự do mà Bêtô khao khát.