Đề bài: Viết đoạn văn nghị luận khoảng 200 chữ nêu cảm nhận của em về vẻ đẹp trong việc sử dụng từ ngữ, cách ngắt nhịp trong hai câu thơ sau:
Nắng xuống, trời lên, sâu chót vót
Sông dài, trời rộng, bến cô liêu
(Trích Tràng Giang – Huy Cận – Dẫn theo “Thi pháp thơ Huy Cận” – Trần Khánh Thành – NXB Văn học, 2002, tr.169)
Dàn ý chi tiết
– Mở đoạn: Giới thiệu bài thơ, vị trí của hai câu thơ và nội dung khái quát của hai câu thơ.
– Thân đoạn: Tập trung khai thác từ ngữ, cách ngắt nhịp để nêu bật được nội dung, ý nghĩa của hai câu thơ:
+ Ngắt nhịp: 2/2/3 – tạo sự cân đối, nhịp nhàng cho cả hai dòng thơ. Điều này khiến cho các hình ảnh, sự vật hiện lên sóng đôi, đăng đối với nhau, trùng điệp, tạo ấn tượng sâu sắc.
Nắng xuống,/ trời lên, /sâu chót vót
Sông dài, /trời rộng,/ bến cô liêu
+ Biện pháp nghệ thuật: phép đối, tạo nên sự cân xứng, khắc họa không gian rộng mênh mông. Không gian ấy che lấp, khuất lấp đi bóng dáng của con người.
+ Từ ngữ:
Trời, sông: các từ ngữ chỉ không gian rộng lớn
Nắng xuống, trời lên, sông dài, trời rộng: Tạo không gian đa chiều kích vô cùng rộng lớn, dàn trải tới mênh mông.
Sâu chót vót: là một kết hợp từ độc đáo.
Sâu: chỉ độ sâu
Chót vót: từ láy chỉ độ cao vời vợi
=>sâu chót vót: vừa gợi ra tầm cao, vừa gợi đến chiều sâu thăm thẳm, vì thế không gian không chỉ cao, rộng, xa mà còn sâu hun hút đến mênh mông, rợn ngợp.
Bến: là nơi con người xuất hiện để giao thương, di chuyển đó đây; là cầu nối để con người đi tới miền đất mới.
Bến cô liêu: là bến vắng người. Vì thế, không gian hiện lên vô cùng rộng lớn nhưng hoàn toàn vắng lặng, trống không, không có dấu vết của sự sống.
– Kết đoạn: Khẳng định lại giá trị hai câu thơ
