So sánh hai nhân vật nguồi đàn bà hàng chài trong Chiếc thuyền ngoài xa và nhân vật và nhân vật Dung trong truyện Hai lần chết

Đề bài:

So sánh hai nhân vật nguồi đàn bà hàng chài trong Chiếc thuyền ngoài xa và nhân vật và nhân vật Dung trong truyện Hai lần chết của Thạch Lam 

HAI LẦN CHẾT (Thạch Lam)

(Lược dẫn: Dung là con thứ bốn trong gia đình bị sa sút kinh tế. Nàng lớn lên trong sự hờ hững, lạnh nhạt của gia đình. Rồi bị mẹ già bán cho một nhà giàu để lấy mấy trăm đồng bạc.)

Khốn nạn cho Dung từ bé đến nay không phải làm công việc gì nặng nhọc, bây giờ phải tát nước, nhổ cỏ, làm lụng đầu tắt mặt tối suốt ngày. Đã thể lại không có người an ủi. Chồng nàng thì cả ngày thả diều, chả biết cái gì mà cũng không dám cãi lại bà cụ. Còn hai em chồng nàng thì ghê gớm lắm, thi nhau làm cho nàng bị mắng thêm.

Những lúc Dung cực nhọc quá, ngồi khóc thì bà mẹ chồng lại đay nghiến:

– Làm đi chứ, đừng ngồi đấy mà sụt sịt đi cô. Nhà tôi không có người ăn chơi, không có người cả ngày ôm lấy chồng đâu. Rồi bà kể thêm:

– Bây giờ là người nhà tao rồi thì phải làm. Mấy trăm bạc dẫn cưới, chứ tao có lấy không đâu.

Dung chỉ khóc, không dám nói gì. Nàng đã viết ba bốn lá thư về kể nỗi khổ sở của nàng, nhưng không thấy cha mẹ ở nhà trả lời.

(Lược dẫn: Dung ăn trộm tiền của mẹ chồng để trốn về nhà nhưng bị mẹ đẻ đay nghiến. Sáng hôm sau, mẹ chồng xuống tìm nàng.)

Bị khổ quá, nàng không khóc được nữa. Nàng không còn hy vọng gì ở nhà cha mẹ nữa. Nghĩ đến những lời đay nghiến, những nỗi hành hạ nàng phải sẽ chịu, Dung thấy lạnh người đi như bị sốt. Nàng hoa mắt lên, đầu óc rối bời, Dung ước ao cái chết như một sự thoát nợ.

Nàng không nhớ rõ gì. Ra đến sông lúc nào nàng cũng không biết. Như trong một giấc mơ, Dung lờ mờ thấy cái thành cầu, thấy giòng nước chảy. Trí nàng sắc lại khi nước lạnh đập vào mặt, nàng uất ức lịm đi, thấy máu đỏ trảo lên, rồi một cái mảng đen tối kéo đến che lấp cả.

Bỗng nàng mơ màng nghe thấy tiếng nhiều người, tiếng gọi tên nàng, một làn nước nóng đi vào cổ. Dung ú ở cựa mình muốn trả lời.

[…] Hai hôm sau, Dung mạnh khỏe hẳn. Bà mẹ chồng vẫn chờ nàng, hỏi có vẻ gay gắt thêm

– Cố định tự tử để gieo cái tiếng xấu cho tôi à? Nhưng đời nào, trời có mắt chứ đã dễ mà chết được. Thế bây giờ cô định thế nào? Định ở hay định về?

Dung buồn bã trả lời:

– Con xin về.

(Trích “Hai lần chết”, Tuyển tập Thạch Lam, NXB Văn học, 2008, tr. 75 -84)

Dàn ý chi tiết

Mở bài:

• Giới thiệu hai tác phẩm: Chiếc thuyền ngoài xa của Nguyễn Minh Châu và Hai lần chết của Thạch Lam.
• Khái quát về hai nhân vật: đều là những người phụ nữ chịu nhiều đau khổ, bị bạo lực và bất công trong xã hội cũ.

Có những số phận khi đi vào văn học không chỉ khiến người đọc xót xa mà còn buộc người ta phải suy nghĩ về cả một thời đại. Người phụ nữ trong văn xuôi Việt Nam hiện đại thường hiện lên trong những hoàn cảnh éo le, nơi họ bị dồn vào những lựa chọn khắc nghiệt của cuộc sống. Người đàn bà hàng chài trong Chiếc thuyền ngoài xa của Nguyễn Minh Châu và nhân vật Dung trong Hai lần chết của Thạch Lam là hai hình tượng như thế. Đặt hai nhân vật cạnh nhau, có thể nhận ra những điểm gặp gỡ trong bi kịch, nhưng cũng thấy rõ những khác biệt trong cách họ đối diện với nỗi đau, từ đó làm nổi bật chiều sâu nhân đạo và cái nhìn nghệ thuật riêng của mỗi nhà văn.

Thân bài:

Luận điểm 1: Điểm giống nhau giữa hai nhân vật

• Số phận bất hạnh:
  • Người đàn bà hàng chài: Sống trong cảnh bạo lực gia đình, bị chồng đánh đập nhưng vẫn nhẫn nhịn.
  • Dung: Bị gia đình bán đi làm vợ một người đàn ông tầm thường, bị mẹ chồng hành hạ, không có chỗ dựa.
• Sự cam chịu và nhẫn nhục:
  • Người đàn bà hàng chài: Chấp nhận bị đánh, xem đó như một phần của cuộc sống, vì muốn giữ gia đình và lo cho con cái.
  • Dung: Dù bị hành hạ cả về thể xác lẫn tinh thần, vẫn không dám phản kháng, thậm chí khi bị ép về nhà chồng, nàng cũng chấp nhận.
• Thể hiện hiện thực xã hội phong kiến và hậu chiến tranh:
  • Cả hai nhân vật đều là hình tượng điển hình của người phụ nữ Việt Nam trong xã hội xưa: bị ràng buộc bởi lễ giáo, định kiến và trách nhiệm gia đình.

Luận điểm 2: Điểm khác nhau giữa hai nhân vật

Tiêu chí	Người đàn bà hàng chài (Chiếc thuyền ngoài xa)	Dung (Hai lần chết)
Nguyên nhân đau khổ	Nghèo khổ, cuộc sống lênh đênh trên biển, chồng cục tính, bạo lực	Gia đình sa sút, bị cha mẹ bán đi làm dâu
Thái độ trước số phận	Nhẫn nhục, cam chịu để bảo vệ con cái, coi đó là lẽ tất yếu	Uất ức, đau khổ, muốn tìm đến cái chết để giải thoát
Mâu thuẫn với người khác	Mâu thuẫn với con trai (Phác muốn bảo vệ mẹ nhưng bà không cho)	Mâu thuẫn với gia đình ruột và gia đình chồng (không được ai che chở)
Biểu tượng cho điều gì?	Hình tượng người mẹ hy sinh, chịu đựng vì con	Hình tượng người phụ nữ bị xã hội chà đạp, mất hết hy vọng
Kết cục	Vẫn tiếp tục sống cam chịu nhưng đầy nghị lực	Chịu đựng tất cả, tìm đến cái chết nhưng không thành

Luận điểm 3: Đánh giá ý nghĩa của hai nhân vật

• Người đàn bà hàng chài:
  • Biểu tượng của sự chịu đựng, hi sinh của người mẹ vì con cái.
  • Gợi lên sự đồng cảm và trăn trở về số phận phụ nữ trong xã hội nghèo khó.
• Dung:
  • Biểu tượng cho sự cùng quẫn của những người phụ nữ bị ép buộc vào cuộc sống không mong muốn.
  • Phê phán sự vô tâm, bạc bẽo của xã hội phong kiến và gia đình.
• Thông điệp chung:
  • Cả hai nhân vật đều đại diện cho bi kịch của người phụ nữ trong xã hội cũ.
  • Đặt ra vấn đề về bình đẳng giới, quyền được sống và hạnh phúc của phụ nữ.

Kết bài:

• Khẳng định lại sự khác nhau và giống nhau giữa hai nhân vật.
• Nhấn mạnh giá trị nhân đạo và hiện thực trong hai tác phẩm.
• Rút ra bài học về số phận người phụ nữ và tầm quan trọng của sự thay đổi xã hội để bảo vệ họ